Waar spelen voorzichtig begint
Al maanden ligt de 11-jarige Sander* met ernstige brandwonden op de kinderafdeling in het ziekenhuis. Een spel met vuur liep uit op een ongeluk met langdurige gevolgen.
Het is een ingrijpende periode voor hem en zijn familie. Hij moet dagelijks intensieve zorg verdragen en onderging een operatie om zijn huid te herstellen. Zorgverleners komen en gaan, verbanden worden vervangen. Tussendoor ligt hij stil in zijn bed. In dit verhaal vertelt Ivan (clown Zabor) hoe ze langzaam maar zeker in contact kwamen met hem.
“Twee keer per week gaan Biba, Tip, Keet en ik bij Sander langs in clownsduo’s. Dit doen we altijd in nauw overleg met de medisch pedagogisch zorgverleners. Soms komt het uit, een andere keer geeft hij aan geen bezoek te willen ontvangen.
Zijn blik naar ons bleef stil
In het begin lag hij op de Intensive Care, volledig ingezwachteld in zijn bed. Hij kon niet bewegen, praatte niet en had veel pijn en jeuk. Alleen zijn ogen waren zichtbaar. Interactie was er toen nog niet.
We bespraken met de zorg en elkaar ─ onder andere tijdens intervisie ─ of we hem wel moesten bezoeken. Was het niet te vroeg? Wat hij doormaakte was zo ingrijpend, dat de mogelijkheid tot spelen niet voor alle clowns vanzelfsprekend was. Toch bleven we hem bezoeken. Als clowns zoeken we het spel bij elkaar; we verlangen niets van het kind.
In de weken die volgden ontstond er toch contact.
Het spel werd wederkerig
Ik herinner me de keer dat clown Keet en ik verstoppertje speelden in zijn kamer. Er ontstond een bondje tussen hem en mij. Elke keer als Keet zich verstopte, verraadde hij waar ze zat. En als ik mij verstopte, liet hij Keet zoeken.
Als een echte ervaringsdeskundige
Enkele weken geleden speelden clown Tip en ik een keer voor hem. Ik had haar in de kamer ervoor helemaal in plakband gewikkeld. Zo kwamen we binnen. Sander lag stil in zijn bed, zoals altijd. Tip stond er beteuterd bij en kon zich nauwelijks bewegen. Ik probeerde tevergeefs het begin van het plakband te vinden. Ineens begon hij zich met het spel te bemoeien. Hij wist wel waar de speciale schaar lag waarmee het makkelijker zou gaan. Ik probeerde met de schaar Tip te helpen, maar ze dook steeds weg.
Sander deed nu volledig mee, zat rechtop in zijn bed, zijn blik op ons gericht. Eén voor één legde hij ons uit hoe de speciale schaar werkte en dat een kort rukje minder pijn zou doen.
Stukje bij beetje werd onder zijn ervaringsdeskundige blik al het plakband verwijderd, tot grote opluchting van Tip. We zwaaiden hem uit en verlieten de kamer.
In de gang keken we elkaar nog even aan en liepen we zwijgend naast elkaar.
Tip was van haar plakband bevrijd, maar dit moment zal ons nog lang bijblijven.”
Om privacyredenen is een fictieve naam gebruikt*